|
| akson.org > Artykuł | Wyszukiwarka:  |
Login: Hasło:   | |  Artykuł Badanie terapeutyczne chorych na AS Źródło: Dr Arthur Beaudet i współpracownicy; International Angelman Syndrome Association; program "Choroby rzadkie bez tajemnic" UWAGA: Niniejsza publikacja jest przeznaczona wyłącznie do użytku publicznego. Treść dokumentu została zaakceptowana przez Komitet do spraw Badań na Ludziach (Human Research Committee) działający przy Baylor College of Medicine w Houston w stanie Texas, USA, jednak nie została oficjalnie zaaprobowana przez członków IASO, w związku z czym organizacja nie ponosi odpowiedzialności za żadne z przedstawionych zagadnień
1. Tytuł protokołu badania
część I - Podłoże genetyczno-molekularne zespołu Pradera-Williego (PWS) i zespołu Angelmana (AS): część II – Badanie terapeutyczne chorych na zespół Angelmana (AS)
2. Wstęp
(Tekst wspólny dla części I i II badania)
Zespół Pradera-Williego (ang. Prader-Willi Syndrome, PWS) jest uwarunkowany zaburzeniem genetycznym, polegającym na ubytku (delecji) fragmentu jednego z chromosomów ojcowskich. Zaburzenie dotyczy jednego lub kilku genów zlokalizowanych na chromosomie 15q11-q13. Objawy zespołu Pradera-Williego to między innymi: trudności w karmieniu noworodka (w wielu przypadkach konieczne jest żywienie przez sondę), obniżone napięcie mięśniowym u dziecka, umiarkowanego stopnia upośledzenie umysłowe, nadmierny apetyt, będący przyczyną otyłości już w dzieciństwie, a także uszkodzenie podwzgórza, które prowadzi do niedoczynności gonad (hipogonadyzmu) oraz niedoboru hormonu wzrostu. U wszystkich lub znacznej większości pacjentów/osób o fenotypie charakterystycznym dla zespołu Pradera-Williego stwierdza się określony defekt na poziomie molekularnym.
Zespół Angelmana (ang. Angelman Syndrome, AS) Jest uwarunkowany uszkodzeniem genu matczynego (o symbolu UBE3A), zlokalizowanego na chromosomie 15q11-q13, który koduje białko ligazę ubikwitynowo-proteinową E6-AP. Geny leżące u podłoża zespołów PWS i AS podlegają zjawisku tzw. imprintingu genomowego. Ekspresja odpowiedniego genu (genów) chromosomu ojcowskiego jest niezbędna dla zapobieżenia rozwojowi fenotypu PWS, zaś ekspresja genu UBE3A na chromosomie matczynym zapobiega występowaniu AS. Przyczyną PWS są rozległe delecje obszarów o wielkości ~4 Mb na chromosomie 15q11-q13, disomia uniparentalna (ang. uniparental disomy, UPD) obu matczynych kopii 15q11-q13 i delecja na ojcowskim chromosomie 15q11-q13, a także defekt imprintingu, w wyniku którego na chromosomie ojcowskim dochodzi do metylacji i ujawnia się genotyp charakterystyczny dla prawidłowego chromosomu matczynego (tabela 1).
Przyczyną zespołu Angelmana są: rozległe delecje obszarów o wielkości ~4 Mb na matczynym chromosomie 15q11-q13, UPD obu kopii ojcowskiego 15q11-q13 i delecja na matczynym chromosomie 15q11-q13, defekt imprintingu, w wyniku którego na chromosomie matczynym dochodzi do metylacji i ujawnia się genotyp charakterystyczny dla chromosomu ojcowskiego, mutacje punktowe typu utraty funkcji genu UBE3A oraz, u części pacjentów, zaburzenia molekularne o dotychczas nie poznanym charakterze. Ze względu na liczbę zaangażowanych w to zjawisko genów, na proces imprintingu genomowego, różnorodność mechanizmów molekularnych leżących u podłoża uszkodzeń genetycznych oraz na fakt odmiennej ekspresji poszczególnych genów w zależności od tkanki docelowej, etiologia obu zespołów jest szczególnie skomplikowana. Na ten temat dostępne są prace przeglądowe (3 pierwsze pozycje w spisie piśmiennictwa). Na chromosomie matczynym dochodzi do wielopunktowej metylacji DNA oraz do wygaszenia czynności dużej domeny genów pochodzenia ojcowskiego.
W tym samym przypadku chromosom ojcowski przeważnie nie ulega metylacji, a większość genów znajdujących się w danym regionie ulega ekspresji. Ekspresja genu Angelmana (UBE3A), pochodzącego zarówno od matki, jak i od ojca, ma miejsce w tkankach somatycznych oraz wielu częściach mózgowia. Z drugiej strony, na podstawie wyników badań na myszach wiadomo, że w pewnych okolicach mózgu (prawdopodobnie komórkach Purkinjego i neuronach hipokampa) ulega ekspresji wyłącznie gen matczyny. W drugiej części niniejszej pracy wysunięto hipotezę, że zwiększona metylacja DNA chromosomu ojcowskiego może nasilić ekspresję UBE3A i tym samym złagodzić fenotypowe objawy zespołu Angelmana.
3. Cel badania (części II):
Założenia przyjęte w niniejszym protokole badania są następujące: 1) modyfikacja diety może przyczynić się do nasilenia procesu metylacji DNA; 2) nasilenie metylacji chromosomu ojcowskiego u chorych na zespół Angelmana może zwiększyć ekspresję genu odpowiedzialnego za rozwój choroby (tzw. genu Angelmana); 3) dodatkowa podaż kwasu foliowego, betainy, witaminy B12, metioniny i cynku w diecie jest obarczona niskim ryzykiem dla chorego, lecz może mu przynieść pewne korzyści. Celem części II niniejszego badania jest ocena: 1) ewentualnych zmian w stopniu metylacji DNA leukocytów krwi obwodowej; 2) korzyści klinicznych płynących z przestawienia chorych na zespół Angelmana na dietę promującą metylację DNA. Istnieją dowody, wynikające z badań na myszach i ludziach, że dieta zawierająca wymienione wyżej składniki może nasilić proces metylacji DNA. Proponowana dieta została uznana za mało obciążającą i bezpieczną. Uczestnictwo chorych na AS w badaniach dotyczących metod leczenia przynosi pewne korzyści, ponieważ może stanowić punkt wyjścia do stosowania bardziej agresywnych protokołów terapeutycznych, które mogą zostać skonstruowane w oparciu o dalsze badania na myszach. Celem niniejszego badania jest ocena wpływu diety wzbogaconej w betainę i wysokie dawki kwasu foliowego przy odpowiedniej podaży witaminy B12, cynku i metioniny na objawy zespołu Angelmana. Efekty biochemiczne diety będą oceniane na podstawie oznaczeń stężenia homocysteiny, metioniny i S-adenozylmetioniny. Efekt na poziomie molekularnym będzie oceniany metodą pomiaru ilości metylowanego DNA.
4. Opis badania
4.a. Plan badania
Wszystkie testy zostaną wykonane w czasie czterech kolejnych wizyt w Szpitalu Dziecięcym GCRC stanu Texas (Texas Children's Hospital GCRC): w chwili przystąpienia do badania, po 3 miesiącach, po 6 miesiącach i po 12 miesiącach. Co miesiąc przeprowadzane będą rozmowy telefoniczne z rodzinami chorych w celu uzyskania ich oceny odpowiedzi na leczenie. Efekt skojarzonego leczenia kwasem foliowym i betainą będzie oceniany w dwóch grupach chorych na zespół Angelmana: (1) 40 chorych na AS w wieku poniżej 3 lat; (2) 40 chorych na AS w wieku 3 lat lub starszych. Badanie będzie prowadzone metodą ślepej próby z użyciem placebo. Chorzy zostaną losowo przydzieleni do grupy otrzymującej kwas foliowy i betainę lub placebo. Cykl leczenia kwasem foliowym i betainą lub placebo będzie trwał 12 miesięcy. Dla chorych o masie ciała < 30 kg dawka preparatu kwasu foliowego podawanego doustnie będzie wynosić 15 mg, a dawka betainy 6 gramów, zaś dla chorych o masie ciała > 30 kg - 15 mg kwasu foliowego i 12 gramów betainy.
W chwili przystąpienia do badania, po 3 miesiącach, po 6 miesiącach i po 12 miesiącach zostaną wykonane także następujące badania: stadiometryczne, antropometryczne, badanie fizykalne i neurologiczne, ocena funkcji motorycznych i stopnia rozwoju. W czasie 1-godzinnego badania standardową metodą video-EEG-poligraficzną, opracowaną przez dr Glaze’a do oceny chorych na zespół Retta (obecnie zaadaptowana także do oceny chorych na AS), ocenione zostanie zachowanie chorego i jego zapis EEG, w tym charakter rytmu podstawowego i ewentualnej aktywności drgawkowej. Sesje badań będą zsynchronizowane w czasie i rejestrowane na video w celu uzyskania zapisu poligraficznego, który pozwoli szczegółowo przeanalizować zapis EEG, ocenić nasilenie czynności drgawkowej oraz ogólna sprawność ruchową. Jednogodzinne badanie każdego z uczestników zostanie wykonane w chwili przystąpienia do badania, po 6 miesiącach i po 12 miesiącach. Na koniec każdego miesiąca przez rok trwania badania wypełniany będzie kwestionariusz dla rodziców w czasie rozmowy przeprowadzonej przez ankietera osobiście lub przez telefon. Zestaw badań laboratoryjnych obejmie: morfologię krwi obwodowej, stężenie BUN/kreatyniny i leków przeciwdrgawkowych i zostanie wykonany w chwili przystąpienia do badania, po 3 miesiącach, po 6 miesiącach i po 12 miesiącach. Pomiary stężeń homocysteiny, metioniny, kwasu foliowego, betainy, dimetyloglicyny, S-adenozylmetioniny i S-adenozylhomocysteiny w osoczu zostaną wykonane w chwili przystąpienia do badania, po 3, 6 i 12 miesiącach. Ekstrakcja DNA do oceny stopnia metylacji zostanie wykonana w próbkach krwi pobranych w chwili przystąpienia do badania, po 6 miesiącach i po12 miesiącach. Badanie ogólne moczu zostanie wykonane w chwili przystąpienia do badania, po 6 miesiącach i po 12 miesiącach.
4.b. Leki
Betaina: zwyczajowa dawka stosowana u dorosłych i dzieci z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu wynosi 6 gramów na dobę doustnie w dawkach podzielonych (2 x 3 gramy). Dotychczas dawki sięgające 20 gramów na dobę stosowane były u dzieci w celu regulacji stężenia homocysteiny w organizmie. W protokole niniejszego badania przewidziano na początek dawkę 6 gramów/dobę u chorych na AS o masie ciała < 30 kg (3 x 2 gramy p.o.) lub 12 gramów dla chorych o masie ciała > 30 kg (4 x 3 gramy p.o.). Jak ustalono, stężenie terapeutyczne betainy we krwi w leczeniu homocystynurii powinno wynosić 400-500 mM. Stężenia betainy w osoczu będą oznaczane w chwili przystąpienia do badania oraz po 3, 6 i 12 miesiącach.
Kwas foliowy: w piśmiennictwie zalecana jest dawka 5 mg/dobę w leczeniu homocystynurii, monitorowana stężeniem homocysteiny we krwi. Dawki rzędu 30-120 mg/dobę były jednak stosowane u dzieci w wieku 3-5 lat. Stężenie krytyczne kwasu foliowego w osoczu, zależne od stężenia homocysteiny, wynosi 10 nM. W chwili przystąpienia do badania zostanie oznaczone stężenie kwasu foliowego w osoczu, następnie zostanie rozpoczęte leczenie preparatem kwasu foliowego początkowo w dawce 15 mg/dobę. Stężenie kwasu foliowego w osoczu będzie następnie ponownie oznaczane po 3, 6 i 12 miesiącach.
Stosowna podaż witaminy B12, metioniny i cynku: dla każdego z chorych prowadzony będzie wywiad dietetyczno-żywieniowy. Oznaczona zostanie wielkość podaży witaminy B12, metioniny i cynku w zwyczajowej diecie. Jeżeli będzie dwukrotnie mniejsza, niż wymagana wielkość podaży dobowej, dodatkowo będą podawane preparaty tych substancji w dawkach umożliwiających osiągnięcie żądanej wielkości podaży dobowej. Chorzy będą otrzymywać betainę/kwas foliowy lub placebo.
4.c. Badanie poligraficzne
W jednostce czasu (w ciągu godziny) zostanie oceniony odsetek czasu, w którym chory jest aktywny i wykonuje różne czynności. Ponadto przez godzinę będzie zapisywana czynność EEG standardową metodą poligraficzną (video-EEG). Ocenionych w tym czasie zostanie kilka parametrów: 10-kanałowy elektroencefalogram (EEG), 1-kanałowy elektrookulogram (EOG), 1-kanałowy elektrokardiogram (EKG), 1-kanałowy elektromiogram (EMG), a także dokonana zostanie ocena ruchów ciała trójosiową metodą akcelerometryczną. Ponadto monitorowany będzie wysiłek oddechowy (krzywe obciążenia mięśni brzucha i klatki piersiowej), końcowooddechowe stężenie CO2 (cewnikiem donosowym) oraz saturacja krwi (pulsoksymetrem). Poszczególne sesje badań będą zsynchronizowane w czasie i zostaną zarejestrowane na taśmie video w celu późniejszej oceny poligraficznej, umożliwiającej dokonanie precyzyjnej oceny EEG i ilościowej oceny rozkładu oddechów I czynności ruchowych pacjenta. Opisana metodyka została opracowana w naszym ośrodku w czasie poprzedniego badania terapeutycznego, którym objęci zostali chorzy na zespół Retta.
4.d. Ocena funkcji motorycznych
Skala motoryczno-behawioralna dostarcza w sposób obiektywny informacji do oceny działania terapeutycznego kwasu foliowego i betainy u chorych na AS. Każdy z pacjentów będzie oceniany w trzech skalach: behawioralnej/społecznej, ustno-twarzowej/oddechowej i skali motorycznej/fizykalnej. W każdej z nich ocena wyrażona będzie w systemie punktowym według zasady: 0 = brak czynności/czynności prawidłowe; 1 = czynności słabo wyrażone, rzadko wykonywane; 2 = czynności umiarkowanie częste, wykonywane okazjonalnie; 3 = czynności wykonywane aktywnie i często; 4 = czynności niezwykle intensywne, wykonywane stale. Każda z badanych osób uzyska wynik w skali liczbowej, który będzie przedmiotem dalszej analizy. Ocena zostanie wykonana w chwili przystąpienia do badania, po 3, 6 i 12 miesiącach.
4.e. Stan odżywienia
Stan odżywienia badanych będzie oceniany standardowymi metodami stadiometrycznymi (wzrost, masa ciała) i antropometrycznymi (grubość fałdów skórnych w różnych okolicach ciała, obwody). Wyniki zostaną następnie zapisane w skali z i stopni niedożywienia według Waterlowa i skali grubości ciała według Dunina. Suma grubości czterech fałdów skórnych zostanie użyta do oceny beztłuszczowej masy ciała I zawartości tłuszczu w organizmie. Zastosowanie tego parametru wykazało korelację z innymi metodami oceny budowy ciała, na przykład całkowitej zawartości izotopu potasu (40K) i deuteru (D2O) w organizmie.
4.f. Kwestionariusz dla rodziców dotyczący zachowania dziecka
Pod koniec każdego miesiąca trwania badania jego koordynator przeprowadzi osobiście lub telefonicznie rozmowę z rodzicami pacjenta, na podstawie której wypełniony zostanie kwestionariusz. Rodzice/opiekunowie zostaną poproszeni o ocenę, czy u chorego na AS zaobserwowali pogorszenie stanu, brak zmian czy poprawę (0-25%, 25-50%, 50-75%, 75-100%) w każdej z wymienionych kategorii:
(1) Sen
(2) Nadmierna aktywność
(3) Pocenie się
(4) karmienie
(5) chód
(6) czynności manualne
(7) stan czuwania
(8) komunikowanie się
(9) nastrój
(10)inne
4.g. Badanie DNA i inne badania laboratoryjne
Oznaczenia stężeń kwasu foliowego, betainy i aminokwasów w osoczu będą wykonywane w Laboratorium Biochemiczno-Genetycznym (Biochemical Genetics Laboratory) w Baylor College of Medicine pod kierunkiem dr Williama E. O'Briena. Badania metylacji DNA regionu PWS/AS chromosomu 15 zostaną wykonane w pracowni dr Beaudeta. Metodyka badań została już opracowana.
4.h. Wydawanie leków
Randomizacja, wydawanie preparatów kwasu foliowego i betainy oraz placebo odbędzie się w aptece Szpitala Dziecięcego stanu Texas, w Dziale Badań Leków (Investigational Drug Section).
4.i. Przegląd i analiza danych
Planujemy stworzenie małej, 2-3-osobowej grupy konsultantów, którzy będą oceniać bieżące wyniki badań co 3 miesiące. Do grupy kontrolnej proponujemy dr Hudę Zoghbi, dr Marvina Fishmana i dr Jamesa Lupskiego. Jeżeli ktokolwiek z nich nie będzie mógł brać udziału w badaniu, wyznaczeni zostaną ich zastępcy. Członkowie grupy uzyskają dostęp do danych i będą podejmować decyzję o ewentualnym zakończeniu badania ze względu na wyraźną korzyść, którą mogą osiągać chorzy otrzymujący leki w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Członkowie grupy będą poproszeni o zakończenie badania w momencie, kiedy uznają, że uzyskane dane nie są jednoznaczne lub zdecydowanie jednoznaczne oraz kiedy publikacja uzyskanych wyników może dostarczyć ważnych informacji naukowych, medycznych i przydatnych bezpośrednio dla grup zrzeszających rodziny chorych na AS, świadczących o znaczących korzyściach płynących z tej metody leczenia. Jeżeli przekonujących danych nie uda się uzyskać, badanie będzie kontynuowane.
5. Populacja badana
Do grupy badanej zakwalifikowanych zostanie maksymalnie 80 osób (40 osób rocznie przez 2 lata) chorych na zespół Angelmana. Spodziewamy się, że przyjęta zostanie porównywalna liczba chłopców i dziewcząt. Wszystkie zakwalifikowane osoby będą musiały spełniać kryteria kliniczne zespołu Angelmana, musi też zostać potwierdzona u nich laboratoryjnie obecność najczęściej występującej delecji, UPD, defektu imprintingu lub mutacji genu UBE3A. Jeżeli rozpoznanie kliniczne nie zostanie poparte wynikami badań molekularnych, dana osoba nie będzie kwalifikowana do udziału w niniejszym badaniu. Pacjenci zostaną przydzieleni do kategorii (1) "młodszych chorych" jeżeli ich wiek w chwili kwalifikacji nie przekroczy 3 rż. lub (2) "starszych chorych", jeżeli będą mieli > 3 lat. W każdej z grupo znajdzie się około 40 osób. Wszyscy muszą być w stadium stacjonarnym choroby; w przypadku ostrego pogorszenia stanu pacjenta lub wystąpienia innego schorzenia danemu pacjentowi zostanie udzielona odpowiednia pomoc medyczna i zostanie on wykluczony z udziału w badaniu. Rozkład wiekowy w badanej grupie powinien wahać się od wieku pourodzeniowego do 21. roku życia. Reprezentowane będą wszystkie grupy etniczne i rasowe. Przybliżony rozkład rasowy i etniczny w Rett Center w Baylor w stanie Texas jest następujący: 50% osób rasy kaukaskiej, 8% Afroamerykanów, 28% Iberoamerykanów, 2% osób rasy azjatyckiej, 0% Indian amerykańskich i 12% osób u trudnej do ustalenia przynależności rasowej lub ras mieszanych. Uważamy, ze rozkład przynależności rasowej/etnicznej w badanej grupie chorych na AS będzie podobny do przedstawionego.
6. Założenia i analiza statystyczna
Wykonywane kilkakrotnie badania ANOVA pozwolą sprawdzić różnice pomiędzy dwoma grupami badanych osób uwzględniając ewolucję parametrów w czasie trwania badania – w chwili przystąpienia, po 3, 6 i 12 miesiącach jego trwania. Liczne procedury porównawcze opisane przez Millikena i Johnsona (1986) zostaną zastosowane do oceny każdej ze zmiennych. Oceniane będą przede wszystkim następujące zmienne: rozwój umiejętności posługiwania się nowym słownictwem i wykładniki rozwoju pod każdym innym względem, ocena przez rodziców zgodnie z procedurą podaną w punkcie 4.f. (metodą ślepej próby), ocena przez lekarza prowadzącego (metodą ślepej próby), częstość występowania i typ napadów drgawkowych, zmiany w zapisie EEG (metoda ślepej próby) oraz formalne wykładniki rozwoju (metodą ślepej próby). Inne oceniane zmienne, dotyczące stanu pacjenta to stężenia kwasu foliowego i betainy, metioniny, S-adenozylometioniny i homocysteiny w osoczu oraz suma ocen elementów zachowania w skalach liczbowych. Za badane zmienne uznane też zostaną czynniki żywieniowe (wiek, wzrost, masa ciała, BMI i inne). Porównanie wartości zmiennych (wieku, wzrostu, masy ciała i BMI) w chwili włączenia do badania posłuży do identyfikacji zmiennych o możliwie mylącym układzie, które zostaną dodatkowo włączone do protokołu. 40 chorych zostanie losowo metoda ślepej próby do każdej z dwóch grup (w sumie 80 osób) – leczonych I otrzymujących placebo. Kryterium randomizacji będzie przynależność do grup wiekowych tak, aby w każdej z nich (< 3 i > 3 lat) znajdowało się po 20 osób. Ta liczba pacjentów jest wystarczająca do stwierdzenia 20% różnicy pomiędzy grupą badaną a grupą otrzymującą placebo. Wielkość odchylenia standardowego (cv) głównych zmiennych została założona na poziomie około 30%, przy wielkości błędu typu I rzędu 0,05 i mocy przynajmniej 0,80. Równanie opisujące wielkość próbki: n = [2(Za_+_Zb)2SD2]/ D2, gdzie Z jest standardową wartością prawidłową związaną z błędem typu I (a = 0,05) i błędem typu II (b = 0,20), a D jest wykrywaną różnicą.
7. Potencjalne ryzyko/obciążenia
Udział w badaniu wiąże się dla dziecka z minimalnym ryzykiem. W czasie nakłuwania żył przy pobieraniu krwi odczuwany może być lekki ból. W chwili włączenia do badania zostanie pobrane w sumie 20 cm3 (odpowiednik 4 łyżeczek do herbaty) krwi, podobnie po 3 6 i 12 miesiącach. Rocznie pobierane będzie w sumie 80 cm3 krwi. Ilość pobieranej krwi jest ustalona jako najmniejsza z możliwych dla pacjentów powyżej 1 rż., a kolejne próbko pobierane będą w ciągu roku. Umieszczanie elektrod i czujników EEG na głowie może powodować lekki dyskomfort, ponieważ odpowiednie miejsca najpierw muszą zostać mocno przetarte. U części pacjentów może rozwinąć się miejscowy odczyn na związki służące do mocowania elektrod. Zjawisko to według naszych doświadczeń występuje rzadko i nie jest zbytnio nasilone. Przyjmowanie dawek betainy (6-20 g/dobę) I kwasu foliowego (5-30 mg/dobę) nie wiąże się z występowaniem żadnych poważnych działań niepożądanych. Dotychczas opisywano tylko występowanie w pojedynczych przypadkach nudności, zaburzeń żołądkowo-jelitowych, biegunki lub nieprzyjemnego zapachu. Podawanie szczurom kwasu foliowego w dawce 100-400 mg/kg powodowało zmiany morfologiczne w kanalikach nerkowych I funkcji nerek (Calvert i Chadwick, 1994). Wielkość tych dawek znacznie przekracza tę, która zaplanowana została w niniejszym badaniu. Ze względu na głębokość zaburzeń neurologicznych u chorych na AS, wpływ leczenia na przebieg ciąży lub stan płodu będzie oceniany jedynie w przypadku ciąży będącej wynikiem przestępstwa na tle seksualnym.
8. Korzyści
Potencjalne korzyści płynąc e z udziału w badaniu przeważają nad ryzykiem z tym związanym. Obecnie nie są znane metody leczenia zespołu Angelmana. Badanie może przynieść korzyści chorym, a lekarzom może pozwolić opracować metody minimalizowania objawów choroby, co powinno zwiększyć znacznie potencjał rozwojowy chorych i poprawić jakość ich życia.
9. Współczynnik ryzyko-korzyści
Ryzyko dla pacjentów wynikające z udziału w badaniu jest minimalne, a płynące z tego korzyści dla nich samych I ich rodzin mogą być znaczące. Wielkość współczynnika ryzyka w stosunku do korzyści oceniana jest jako korzystna.
10. Zgoda na udział w badaniu
Świadoma zgoda musi zostać wyrażona na piśmie po szczegółowym wyjaśnieniu celów i zastosowanych procedur rodzicowi każdej z osób uczestniczących w badaniu przez jedną z osób je prowadzących (zwykle będzie to dr Glaze) lub osobę przez nią wyznaczoną. Zgoda osoby zakwalifikowanej do badania nie będzie wymagana ze względu na stan jej neurologiczny i rozwojowy.
11. Procedury zachowania poufności
Dane dotyczące każdego z pacjentów zostaną zgromadzone w postaci plików komputerowych; zostaną tez utworzone ich kopie dla bezpieczeństwa danych i większej ich dostępności. Wszystkie pliki zostaną zabezpieczone hasłami, co zapewni dostęp do danych wyłącznie osobom upoważnionym.
12. Opłaty
Osoby biorące udział w badaniu nie ponoszą żadnych opłat oprócz kosztów podróży.
13. Zwrot kosztów
Rodzice/opiekunowie osób biorących udział w badaniu mogą otrzymać zwrot poniesionych w czasie jego trwania kosztów parkowania, podróży krajowych oraz posiłków.
PIŚMIENNICTWO
Jiang Y, Tsai TF, Bressler J, Beaudet AL: Imprinting in Angelman and Prader-Willi Syndromes. - Curr Opin Genet Dev. 1998 Jun;8(3):334-42.
Nicholls RD, Saitoh S, Horsthemke B: Imprinting in Prader-Willi and Angelman Syndromes. - Trends Genet. 1998 May;14(5):194-200.
Mann MR, Bartolomei MS: Towards a molecular understanding of Prader-Willi and Angelman Syndromes. Hum Mol Genet. 1999;8(10):1867-73.
Cameron EE, et al: Synergy of demethylation and histone deacetylase inhibition in the re-expression of genes silenced in cancer. Nature Genetics 1999; 21:103-107.
Hyland K, et al. Demyelination and decreased S-adenosylmethionine in 5, 10-methylenetetrahydrofolate reductase deficiency. Neurology 1988; 38:459-462.
Sakura N, et al: Betaine dose and treatment intervals in therapy for homocystinuria due to 5,10-methylenetetrahydrofolate reductase deficiency. J Inher Metab Dis 1998; 21:84-85.
Brattstrom LE, et al. Folic acid-an innocuous means to reduce plasma homocysteine. Scand J Clin Lab Invest 1988; 48:215-221.
Brouwer DAJ, et al. Plasma folic acid cut-off value, derived from its relationship with homocysteine. Clin Chemistry 1998; 44:1545-1550.
DeBaulny HO, et al. Remethylation defects: Guidelines for clinical diagnosis and treatment. Eur J Pediatr 1998; 157 Suppl 2:S77-S83.
Calvet JP, Chadwick LJ. Primary and secondary genetic responses after folic acid-induced acute renal injury in the mouse. J Am Soc Nephrol 1994; 5:1324-1332.
Milliken GA, Johnson DE. Analysis of Messy Data, Volume 1, pp. 326-350, Van Nostrand Reinhold Company, New York, 1986.
Powrót do listy kategorii | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |  | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Copyright 2002-2003 akson.org. Wszelkie prawa zastrzeżone. |